Karbon ? 360 -290 mln lat temu ? zajmuje ważne miejsce w orogenezie waryscyjskiej ? kończy się w permie ? częściowo przefałdowane G. Kaledońskie, dobudowane nowe obszary fałdowe. Orogeneza ta ma I fazę zwaną BRETOŃSKĄ (sudecką), II fazę ? ASTURYJSKĄ.
W karbonie dochodzi do sklejenia dwóch platform (to, co zostało doklejone do Masywu Czeskiego) ? Sudety pod Gorzów Wlkp., Śrem, wypiętrzona część szelfu pn pomiędzy płytkie szelfowe morze, resztki oceanu (Polska znajduje się dokładnie na równiku), wielkie lasy mangronowe ? położone przy brzegach obszarów górskich - powstały wtedy późniejsze zagłębie Lubelskie, II zagłębie - Górnośląskie, w tym miejscu owstawały bagna nizinne, węgle jeziorne stojące w wodzie słodkiej. III zagłębie - Wielka Kotlina ( w Sudetach) ? dolnośląska ? zabagniona - lasy tropikalne, bagna jeziorne powstał tam węgiel kamienny, pod Karpatami znajdują się złoża zagłębne lasów mangronowych - wsch. Karpaty, Wyż. Sandomierska.
W waryscydach następowało pękanie gór, powstawały intruzje węglowe, wlewanie wód w strzeliny; intruzje granitowe ? granitów karbinowskich(teraz to są Karkonosze), intruzje kłodzko ? złotostodzkie, intruzje Strzegomia i Ślęży i Sobótka.
Skały porfirowe w rejonie Górnego Sląska, G. Świętokrzyskich dobudowana pn- wsch część Łysogórska, część nasunięta na kaledońskie struktury.- dyslokacja świętokrzyska, okruszcowanie rudami żelaza i miedzi.
W karbonie powstała bruzda środkowoeuropejska (Niemcy, Dania, Polska)
Karbońskie skały wylewne (andezyty) w rejonie Krakowa.
Intruzja granitowa (batolit) ? tam powstały Tatry 800 km ? została przetransportowana o 1500 km na pd. ? pod nimi są skały młodsze ( dzisiejsze Tatry wysokie).
Zdefiniowane 3 elementy ? fazy - G. Świętokrzyskich:
- Antyklinorium klimontowskie, - wybrzuszenie (antyklinorium)
- Synkinorium kielecko ? łagowskie,
- Fałd łysogórski.
Podczas stygnięcia skał ? kurczą się wytrącając ładunek mineralny: rudy żelaza i miedzi wykrystalizowane.
od koniec karbonu pierwsze ślady nowej geosynkliny na pd. od obszaru dzisiejszych Karpat.
Na obszarze Polski ocean po raz ostatni był w KARBONIE.
Polska już w dzisiejszych kształtach i rozmiarach.